Criar um Site Grátis Fantástico
krwiobieg sjp

krwiobieg sjp


krwiobieg_sjp.pdf













ARABOWIE Polwysep Jezyk arabski i swoim mieszkancy. Pustynny przewaznie Polwysep Arabski nie odgrywal powazniejszej roli w calej dziejach starozytnych. Jeszcze po pierwszych wiekach sredniowiecza kraj ten zamieszkiwala glownie pasterska ludnosc koczownicza, nazywana Beduinami, czyli „synami pustyni”; katalogow zajeciem byla hodowla wielbladow, owiec, koz i koni. Przez tej teren przebiegaly tylko szlaki handlowe, laczace Chiny a, takze Indie z Europa jak rowniez Afryka. Zamieszkujace polwysep koczownicze plemiona Arabow korzystaly za zakupach grupowych handlu: po miejscach, dokad krzyzowaly sie kupieckie drogi, powstawaly miasta, jak Mekka czy Medyna. W zachodniej czesci polwyspu, w poblizu Morza Czerwonego, sluzace do wiekszego znaczenia doszla Mekka, cel poboznych pielgrzymek polozenie gdzie znajdowal sie tzw. Czarny Kamien – ktory to biblijny praojciec Arabow, patriarcha Abraham mial otrzymac od momentu archaniola Gabriela. Islam. Sluzace do czynnikow laczacych Arabow nalezala takze znajomosc roznych ogromnych religii – judaistycznej, chrzescijanskiej, hellenistycznej, perskiej, nawarstwiajacych sie na krajowe wierzenia wyksztalcone przez miejscowa ludnosc (politeizm). Z skladnikow tych religii stworzyl sie w czolowej polowie VII w. oryginalna nauke Mahomet (wl. Muhammad), kupiec wraz z Mekki. Nazwal ja islamem, co po arabsku okresla „poddanie sie woli bozej”. Glosil, iz istnieje wylacznie jeden Bog, stworca swiata – wedlug arabsku Allah. Wole swoja wlasna Allach puder objawiac ludziom za posrednictwem zsylanych na ziemie prorokow, sposrod ktorych prekursorskim i najwyzszym oglosil Mahomet siebie. Stad formula wyznania wiary w islamie brzmi: Nie ma bogow procz Allacha, a Mahomet jest prorokiem Allacha. Muzulmanizm stanowi zwarty system filozoficzny, etyczny, legalny i obyczajowy. Przestrzeganie fita daje po nagrode wejscie po smierci do nieba, gdzie oczekuje cnotliwych fuks, grzesznicy zas zostana wtraceni do piekla – krainy wiecznych mak. Nauki Mahometa spisano nastepnie w ksiedze swietej islamu, zwanej Koranem. W 622 r. Mahomet w obawie o swoje zycie uciekl ze swoimi zwolennikami sposrod miasta sluzace do odleglej o ponad 400km Medyny. Te ucieczke – czy dokladniej: przeniesienie sie (po arabsku: hidzra) – wyznawcy islamu uznali zbyt poczatek oryginalnej ery, od czasu ktorego licza czas az do dzis, podobnie jak my od narodzenia Chrystusa. Kilka czasow pozniej, dowodzac liczna grupa wojownikow, Mahomet zajal Mekke. Zniszczyl wizerunki kilkuset czczonych dotad bozkow, lecz polecil nadal poswiecac czesc Czarnemu Kamieniowi, ktory uznal za znak przymierza Boga wraz z ludzmi. Do smierci trwal prosto a, takze skromnie przy malej glinianej chatce. Przedtem umarl (632), islam stal sie wiara powszechnie przyjeta na Polwyspie Arabskim. Panstwo teokratyczne, to znaczy takie gdzie wladza zalicza sie do zwierzchnikow strukturze religijnych. Nastepcy Mahometa mieli tytul kalifow, czyli zastepcow zeslanych za sprawa Allacha. Podboje Arabow, pobudki ich zwyciestw. Niewiarygodne sukcesy Arabow braly sie takze ze slabosci ich przeciwnikow, jak i wraz z znakomitej struktury biednych, gotowych na wszystko wojownikow. Wojna z „niewiernymi” o rozszerzenie islamu byla dla nich swieta. Ktorykolwiek badz muzulmanin, ktory to w tej dziewczyny ginal, w tej chwili dostepowal zbawienia. W ciagu niecalych 100 czasow wojownicy Allacha podbili Syrie, Palestyne, Synaj i Afryke Polnocna, serio uszczuplajac terytorium Cesarstwa Bizantyjskiego. Najpierw przeniesiono stolice ciebie kalifow w celu Damaszku w calej Syrii (661 r. ), a pozniej do Bagdadu nad Tygrysem (762 r. ). miasto to wybudowane w poblizu stanowiska, gdzie lezal starozytny Babilon, juz na kilkudziesieciu latach stalo sie duzym osrodkiem ekonomicznym i eleganckim, zacmiewajacym chociazby Bizancjum. Zachodnie prowincje was kalifow niechetnie poddawaly sie wladzy kalifow bagdadzkich, jak doprowadzilo w ciagu X wieku do podzialu olbrzymiego ciebie na 3 kalifaty. Wobec kalifacie bagdadzkim zostala Mezopotamia i czesc Persji, kalifowie z Kairu wladali polnocna Afryka z Egiptem jak i rowniez Syria, po Hiszpanii zas powstal odmienny kalifat w Kordobie. W wysokim poziomie staly w krajach Islamu: medycyna, astronomia, matematyka, chemia i architektura. Kupcy arabscy docierali do wielu panstw Europy, przywozac wysokiej jakosci tkaniny, skory, dodatki, pachnidla, oraz znakomite wyroby metalowe. Slawne w pelnym sredniowiecznym planecie szable z blachy damascenskiej (od miasta Damaszek) przecinaly sztabe zelaza jak maslo. Muzulmanscy uczeni przekazali Europie zapozyczony z Indii system cyfr, nazwanych arabskimi, a takze chinski wynalazek papieru. Wiedzieli o kulistym ksztalcie ziemi, przechowali i przetlumaczyli liczne ksiazka starozytnych filozofow greckich. Podboje Arabow: 1-wsza. w VII w. Arabowie podbili Syrie, Egipt, Persje, Libie, Krypolitanie; 2. w calej VIII po. podbili Hiszpanie, reszte Afryki Polnocnej, natomiast na wchodzie tereny wedlug rzeke Indus; Imperium Arabskie przetrwalo sluzace do X po.PEJZAZ ALP Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wl. Alpi, slowen. Alpe) - szczytowy lancuch gorski Europy, ciagnacy sie lukiem od wybrzeza Morza Srodziemnego po doline Dunaju w okolicach Wiednia. Jego dlugosc wynosi mniej wiecej 1200 kilometrow, a wielkosc od 150 do 250km. Najwyzszym szczytem Alp, oraz zarazem calkowitej Europy, wydaje sie byc polozony dzieki granicy francusko-wloskiej Mont Blanc (wl. Monte Bianco), jakkolwiek glowny wierzcholek znajduje sie poprzez stronie francuskiej. Wznosi sie na wysokosc 4808, 45 m n. p. m.. Alpy polozone sa w obrebie kilku krolestw europejskich: od chwili wschodu Slowenia, Austria, Republika federalna niemiec, Liechtenstein, Wlochy, Szwajcaria, Republika francuska i Monako. Niektore z nich, gdzie Alpy zajmuja znaczaca czastka terytorium nazywane sa czesto krajami alpejskimi. ALPY sa najwiekszym lancuchem gorskim a, takze naleza sluzace do strefy alpejskich faldowan Europy Zachodniej otaczajacej obszary mlodocianych gor. Wyprodukowano w wyniku wypietrzenia sie osadow z podwodnych basenow sedymentacyjnych podczas orogenezy alpejskiej. Piecdziesiat milionow latek temu obie ogromne plyty tektoniczne Afryki i Eurazji zderzyly sie ze soba a, takze wowczas nastapilo wypietrzenie olbrzymich mas osadow skalnych zgromadzonych w ogromnych zaglebieniach. Po epoce lodowcowej obszar ow zostal oddany dzialalnosci lodowca. Odegral mezczyzna bardzo fundamentalna role w urzezbieniu Alp. Alpy ciagna sie lukiem otwartym w odniesieniu do pd., od czasu Zat. Genuenskiej po Malutka Niz. Wegierska, na terytorium: Niemiec, Wloch, Francji, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii i Slowenii; dl. 1200 kilometrow, szer. 150–260 km; Znakomity szczyt to Mont Blanc, 4807 metrow. Cechuje gryzie rzezba wysokogorska o przewazajacych formach glacjalnych, ktore powstawaly i wychodza na zlodowaconych obszarach gorskich wskutek przeobrazenia przez lodowiec starszych odmian preglacjalnych. Mimo niezbyt obszernych rozmiarow w porownaniu do innych lancuchow gorskich na ziemi, tylko w Masywie Mont Blanc naliczono okolo 400 szczytow i 71 lodowcow. Alpy sa stosunkowo latwo dostepne: przecinaja je liczne drogi sposrod tunelami, mostami, akweduktami; najistotniejsze linie kol.: Lyon–Turyn (na trasie tunel Mont Cenis), Berno–Mediolan (tunel Simplon), Zurych–Mediolan (tunel Sw. Gotharda), Innsbruck–Werona, Salzburg–Villach (Tunel Tauryjski); mily kolowe kieruja przeleczami (najnizsza Brenner) albo zbud. wedlug 1960 na rzecz wzrastajacego lotu samochodowego tunelami (najdluzsze ponizej Mont Blanc, Sw. Gotharda i Arlberg). W Alpach naukowcy naliczyli ok. 1200 lodowcow o ogolnej powierzchni 3600 km2. Granica wiecznego sniegu w calej Alpach jest na roznorodnych wysokosciach w stosunku do ekspozycji obszaru w stosunku do wiatrow przynoszacych opady sniezne a, takze od ekspozycji solarnej. W srodku gor lezy ona najlepszej na poziomie 2800 a mianowicie 3000 m n. p. m.. Dzisiejsze zlodowacenie zawiera w Alpach obszar 3600 km dwie z czego 2/3 przypada na Alpy Zachodnie. Sluzace do najsilniej zlodowaconych grup dzikich naleza Alpy Penninskie, Mont Blanc, Alpy bernenskie, po Alpach Wschodnich Wysokie Taury i Alpy Otztalskie. Najwiekszym lodowcem okazuje sie byc ALETSCH w Alpach Bernenskich - dlugosc jezyka 26, 8 kilometrow, pow 115 km2, - ogromny jezyk zasilany jest z pieciu oddzielnych obrebow firnowych. Jego miazszosc nabiera prawie 800 m. Pozostale to GORNER w Alpach Walijskich a, takze MER de GLACE w masie Mont Blanc.. W Alpach Wschodnich - PASTERZE w calej Wysokich Taurach. W Alpach Salzburskich jak i rowniez Bawarskich wychodza w zwiazku sposrod rozleglymi splaszczeniami wierzchowinowymi ogromne lodowce, zblizone forma az do fieldowych lodowcow norweskich. Rozne sa male lodowczyki karowe, czesto wiszace nad dolinnymi lodowcami jak i rowniez zasilajace gryzie przez lodospady. Wlosi odrozniaja tradycyjnie cztery typy lodowcow: pirenejski, alpejski i himalajski. Najzabawniejsze jest to ze przy Alpach Zachodnich 3/4 lodowcow objetych katalogiem nalezy do wariantu pirenejskiego, natomiast reszte przynalezy do himalajskiego. Masyw Mont Blanc Masyw Mont Blanc polozony przy poludniowo a mianowicie wschodniej Francji jest miejscem szczegolnym. Osiagajac wysokosc czterech 808 metrow n. p. m. przesadza najwyzszy pozycja w Alpach. Klimat Alp stanowi granice miedzy strefa umiarkowana i podzwrotnikowa; wedlug pn. stronie www Alp przewaza chlodniejsze atmosfera polarno-mor. pochodzace z pn. -zach. i zach., natomiast od chwili strony pd. dociera (zwl. wiosna a, takze jesienia) cieplejsze powietrze znad M. Srodziemnego, a od wsch. suchsze, zima ozieble powietrze kontynent. znad Kotliny Panonskiej. Umiarkowana temperatura miesieczna w kwietniu najwyzsze zalety osiaga u podnozy: po Alpach Nadmorskich ok. 8°C, po pd. stronie ok. 0°C, wedlug pn. — ok. –2°C; na wys. 2500 metrow srednia goraczka w styczniu spada az do ok. 0°C; w kotlinach i dolinach zima niejednokrotnie tworza sie zastoiska chlodniejszego powietrza, gdzie dochodzi do silnych spadkow temp. (ponizej –30°C); przy zaglebieniu na Gstettner Alm (w masywie Djrrenstein) absolutne minimum rowna sie –53°C. Umiarkowana temperatura w calej lipcu: ok. 24°C w calej Alpach Poloznych nad morzem, ok. 20°C na pd. i 19°C na pn., na wys. 2500 m ok. 5°C. Najwiecej opadow otrzymuja Alpy Zachodnie, do 3000 mm, miejscami w celu 4000 mm rocznie; po Alpach Wschodnich pasma zewn. eksponowane na pn. jak i rowniez pd. — 2500–3000 mm. Najsuchsze beda wewn. niziny o biegu poludnikowym i kotliny: Ponizej 2300 metrow opady wystepuja niemal wylacznie w postaci sniegu (co po polaczeniu wraz z ich obfitoscia prowadzi sluzace do tworzenia sie grubej a, takze trwalej pokrywy snieznej). Zwiazki hydrograficzne Z uwagi na duza wilgoc i ogromny wspolczynnik odplywu zwiazany z gorska rzezba Alpy znajduja sie niezwykle zasadniczym w Europie suplem hydrograficznym skad biora poczatek wielkie rzeki Europy - Dunaj, Ren, Rodan, Pad. Alpy sa obszarem wspolwystepowania licznych jezior, z jakich olbrzymia duza liczba jest pochodzenia polodowcowego, niewiele sa zatamowane obrywami i osuwiskami gorskimi. Najwieksze jeziora zajmuja wyloty polodowcowych dolin - jeziora piedmontowe, mocno przeglebionych zamykanych amfiteatralnie morenami dolin. Sa to jeziora: Genewskie ( 582 km2, 310 m gl), Bodenskie (538 km2, 252 m), Czterech Kantonow, Zuryskie wystepujace po polnocnej stronie internetowej Alp i jeziora Jelec, Lago Magiore, Como. Glob roslinny a, takze zwierzecy Swiat roslinny. Termiczna pietrowosc kolorytutonu Alp wywoluje pietrowe rozmieszczenie roslinnosci; gorna granica lasu lezy w calej centrum gor na wys. 2000–2400 m, ponad nia wystepuje pietro subalpejskich zarosli (kosodrzewina — tylko przy Alpach Wschodnich — albo zarosla rozanecznika), wyzej pietro muraw Alp. (hal) a, takze turniowe (subniwalne) oraz niwalne (pozbawione flory, pola firnowe i lodowce). Swiat zwierzecy Typowe zwierzaki alp. wspolwystepuja gl. w calej strefie wysokogorskiej; ze ssakow: kozica i koziorozec alp., zajac bielak, swistak, polnik sniezny; Przy Alpach powstaja liczne bogactwa mineralne. Po pasie szaroglazowym zalegaja zloza zelaza a, takze boksytu. Lokalnie eksploatowane beda zloza wegla kamiennego, brunatnego, grafitu oraz soli kamiennej. W mniejszych ilosciach wystepuja kruszce miedzi, cynku, olowiu, srebra, zlota. Liczne znajduja sie takze zrodla wod mineralnych i cieplice. Alpy otaczaja mniejsze regiony nazywane regionami przyalpejskimi. Przylegaja do tych propozycji Gory Jura, Obnizenie Rodanu i Saony, Wyzyna Szwajcarsko - Bawarski - Austriacka i nizina Padanska. Rzeczywistosc roslinny. Termiczna pietrowosc kolorytutonu Alp sprawia pietrowe rozmieszczenie roslinnosci. Dzieki poludniu u podnoza gor poteznieje roslinnosc submediterranska. Na wschodzie roslinnosc dysponuje charakter stepowo-lesny z widnymi lasami debowymi. Na podgorzach polnocnych rosna lasy lisciaste i mieszane z debami i bukami. Od wysokosci 500-800 m rozciagaja sie pietra lasow gorskich. Gorna granica lasu lezy w centrum wzniesien na wielkosc 2000-2400 m, na poludniu 1700-2000 m i na polnocy 1600-1900 m. Ponad nia poteznieje pietro subpejskich zarosli. Flora alpejska odznacza sie bogactwem gatunkowym jak i rowniez licznymi endemitami. Ssaki: kozica, koziorozec alpejski, swistak, zajac bielak, polnik sniezny. Ptaki: pomurnik, orzel przedni, pardwa, plochacz halny, wronczyk, wieszczek. Plazy: salamandra czarna. Glownym magnesem fascynujacym rzesze turystow w Alpy jest pierwotnego zroznicowanie krajobrazowe. Wysokogorski pejzaz, w ktorym przewazaja kontury skalnych iglic, przykryte lodem i oplecione wstegami lodowcow szczyty, zielone alpejskie doliny, oraz w spodzie malownicze domostwa i ekspansywne lasy swierkowe - to obraz, jaki to podziwiamy czesto. Dolomity polozone sa wedlug poludniowej stronie www glownego lancucha Alp, w pelni na terenie Wloch, w odstepie ok. 1000 km od czasu Polski. Niespotykane bogactwo skalnych scian, zachwycajace przejscia ubezpieczonymi sciezkami („via ferratami") o roznych stopniach trudnosci a takze cudowne krajobrazy Dolomitow


sprawdzian biologia rozszerzona komorka
katyn cda napisy
zerowy tryb warunkowy cwiczenia pdf
zgromadzenia stanowe w sredniowiecznej europie
pierwszy okres warunkowy cwiczenia
zenski uklad rozrodczy onet